753 miliony złotych na przełomowe technologie. Polska stawia na własne siły zbrojne
Program PERUN – przełom w polskiej obronności
W czwartek w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie doszło do wydarzenia, które na długo zapisze się w historii polskiej armii. Premier Donald Tusk, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister nauki Marcin Kulasek podpisali 14 nowych umów w ramach programu PERUN – flagowego projektu łączącego naukę, przemysł i wojsko. Łączna wartość wszystkich dotychczasowych 29 umów sięga już 753 mln zł, z czego 723 mln zł pochodzi z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. To największy w historii Polski program, który ma przełożyć zdolności badawczo-rozwojowe na realne wzmocnienie Sił Zbrojnych RP.
„Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom” – mówił premier Tusk, podkreślając, że w czasach globalnego zamętu i wojny tuż za naszą wschodnią granicą Polska musi stawiać na własne innowacje. Program PERUN to odpowiedź na potrzeby współczesnego pola walki – sztuczna inteligencja, autonomizacja, cyberbezpieczeństwo, technologie kosmiczne, systemy bezzałogowe czy medycyna pola walki to tylko niektóre z obszarów, w które inwestują sygnatariusze umów.
„Piszemy nową historię polskiego wojska, systemu obrony, historię polskiego bezpieczeństwa w czasach globalnego zamętu, konfliktów zbrojnych – w tym najbardziej dramatycznego z naszego punktu widzenia, a więc napaści rosyjskiej na Ukrainę i wojny toczącej się tuż przy naszej granicy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz dodał, że implementowane są doświadczenia z Ukrainy, dlatego nowe umowy obejmują wszystkie domeny: ląd, powietrze, wodę, a także cyberprzestrzeń i przestrzeń kosmiczną. To pokazuje, że program PERUN nie jest skoncentrowany na jednym typie uzbrojenia, lecz buduje kompleksowe zdolności odstraszania i obrony.
Co oznaczają nowe technologie dla zwykłych obywateli?
Inwestycje w nowoczesne technologie obronne przekładają się bezpośrednio na codzienne bezpieczeństwo mieszkańców. Rozwój sztucznej inteligencji i autonomizacji oznacza, że polskie bezzałogowce będą patrolować niebo, a systemy cyberbezpieczeństwa chronić infrastrukturę krytyczną przed atakami hakerskimi. Medycyna pola walki – kolejny obszar wsparcia – to nie tylko lepsze opatrunki, ale i zaawansowane systemy ewakuacji oraz zdalnego monitorowania stanu zdrowia żołnierzy, które później trafiają do cywilnych szpitali.
„Każda ta umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę” – podkreślał premier Tusk. Eksperci zwracają uwagę, że silne zaplecze badawcze i przemysłowe to także miejsca pracy dla inżynierów, programistów i techników. Polskie firmy, instytuty naukowe i uczelnie otrzymują ogromny zastrzyk finansowy – wartość czwartkowych umów to 364 mln zł – który pozwoli im rozwijać produkty z najwyższej półki.
„Te umowy to wielki zastrzyk pomysłów, pieniędzy, energii ludzkiej, talentów w polskie technologie dla polskich firm, instytutów naukowych, polskich naukowców”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Minister nauki Marcin Kulasek zaznaczył, że to modelowa współpraca: wojsko definiuje potrzeby, a nauka dostarcza rozwiązania. Dzięki programowi PERUN powstają nie tylko nowe systemy uzbrojenia, ale też cały ekosystem innowacji, który może być wykorzystywany w przemyśle cywilnym. Na przykład technologie kosmiczne rozwijane dla armii znajdą zastosowanie w nawigacji, monitoringu klimatu czy rolnictwie precyzyjnym.
Wydatki na obronność – Polska liderem w NATO
Podczas wydarzenia premier Tusk przypomniał, że Polska przeznacza na obronność 5%, a realnie 7% budżetu państwa, co stawia nas w ścisłej czołówce Sojuszu Północnoatlantyckiego. Do tego dochodzą środki unijne, m.in. z programu SAFE, które wspierają modernizację armii. „Wydajemy 5%, a tak naprawdę 7% z budżetu państwa na naszą obronność. Mamy też gigantyczne wsparcie ze środków europejskich, np. SAFE. Budujemy nową historię poprzez sojusze, o których niedawno nikomu się nie śniło” – stwierdził szef rządu.
Wiceminister obrony Cezary Tomczyk zwrócił uwagę, że przewaga technologiczna ma kluczowe znaczenie. „Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto” – mówił. Program PERUN ma zachęcić polskie ośrodki badawcze do tworzenia własnych konstrukcji, które będą stanowić o sile odstraszania. Łącznie od początku realizacji programu podpisano już 29 umów, a ich łączna wartość to 753 mln zł, z czego 723 mln zł to dofinansowanie z budżetu państwa.
- 14 nowych umów podpisanych w czwartek – wartość 364 mln zł
- 29 umów od początku programu – łączna wartość 753 mln zł
- Dofinansowanie z MON i MNiSW: 723 mln zł
- Obszary: sztuczna inteligencja, autonomizacja, cyberbezpieczeństwo, technologie kosmiczne, medycyna pola walki, systemy bezzałogowe
- Wydatki na obronność: 5-7% budżetu państwa
„Wojsko definiuje swoje potrzeby, a polskie ośrodki badawcze przynoszą rozwiązania. Tak wygląda modelowa współpraca, na którą mamy odpowiednie środki – 723 mln złotych”
Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Jakie znaczenie ma to dla Starogardu Gdańskiego i Pomorza?
Dla mieszkańców Starogardu Gdańskiego i całego województwa pomorskiego program PERUN to nie tylko abstrakcyjne miliardy z Warszawy. W regionie stacjonują kluczowe jednostki Wojska Polskiego, a w Trójmieście rozwijają się centra badawczo-rozwojowe zajmujące się cyberbezpieczeństwem i sztuczną inteligencją. Lokalne firmy, takie jak produkujące komponenty elektroniczne czy oprogramowanie, mają szansę stać się podwykonawcami w ramach ogólnokrajowych projektów. Już dziś wiele pomorskich przedsiębiorstw współpracuje z NCBR przy tworzeniu nowoczesnych systemów łączności czy dronów.
Starogard Gdański, leżący na szlaku komunikacyjnym między Gdańskiem a Bydgoszczą, może stać się zapleczem logistycznym dla nowych technologii. Ponadto w mieście funkcjonuje silna społeczność związana z WOT (Wojska Obrony Terytorialnej) i lokalnymi stowarzyszeniami proobronnymi. Inwestycje w cyberbezpieczeństwo oznaczają, że młodzi ludzie z naszego regionu będą mogli zdobywać atrakcyjne zawody w branży IT i inżynierii lotniczej, nie wyjeżdżając za granicę. Premier Tusk podsumował: „Niech to będzie lekcja dla wszystkich tych w Polsce i poza Polską, którzy uważają, że konflikt, chaos i przemoc to sposób na życie. Niech zrozumieją, że tylko wspólna, cierpliwa i konsekwentna praca może przynieść dobre efekty”.
„Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto”
Cezary Tomczyk, Wiceminister Obrony Narodowej
Polska konsekwentnie wzmacnia potencjał obronny i, jak zapewniają decydenci, celem pozostaje budowa najsilniejszej armii w Europie. Program PERUN jest tego namacalnym dowodem – a Starogard Gdański, jako część Pomorza, może aktywnie uczestniczyć w tym procesie, zyskując bezpieczeństwo i nowe możliwości rozwoju.