Polska kupi 3 okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach doczekał się finału

W Gdyni podpisano umowę na trzy okręty podwodne dla Polski

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których sfinalizowano jeden z najważniejszych projektów modernizacyjnych dla polskich sił morskich. Najważniejszym rezultatem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Miejscem ogłoszenia decyzji była Gdynia, uznawana za centrum polskiej Marynarki Wojennej. Strona rządowa przedstawiła kontrakt jako najważniejszą umowę w historii tego rodzaju sił zbrojnych w Polsce.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Premier

Podczas spotkania podkreślono, że program Orka przez lata pozostawał bez rozstrzygnięcia. Według przedstawicieli rządu dopiero teraz udało się doprowadzić projekt do etapu podpisania wiążącej umowy. Wypowiedzi uczestników konsultacji wskazywały, że decyzja ma wymiar nie tylko wojskowy, ale również polityczny, bo dotyczy bezpieczeństwa Polski na Bałtyku i długoterminowej współpracy z jednym z najbliższych partnerów regionu.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Premier

Władze podkreśliły także znaczenie samego momentu podpisania dokumentów. Program Orka był przez dekady symbolem niezrealizowanej modernizacji Marynarki Wojennej. Teraz został przedstawiony jako projekt domykający wieloletni etap planów, analiz i rozmów prowadzonych przez kolejne lata. Dla wojska oznacza to rozpoczęcie nowego procesu odbudowy zdolności operacyjnych pod powierzchnią morza.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału.
• Wartość całego przedsięwzięcia została określona na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni, w czasie polsko-szwedzkiego spotkania międzyrządowego.
• Rozmowy prowadzono w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Nowy etap współpracy Polski i Szwecji na Bałtyku

Podpisane porozumienia zostały przedstawione jako dowód zaufania między Polską a Szwecją oraz potwierdzenie wejścia we wspólny etap strategicznego partnerstwa. Nie chodzi wyłącznie o dostawę sprzętu wojskowego. W trakcie konsultacji podkreślono, że oba państwa chcą rozwijać współpracę polityczną, wojskową i przemysłową. Temu ma służyć Pakt dla Morza Bałtyckiego, który został wskazany jako instrument wzmacniania bezpieczeństwa w regionie.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Kontekst tych ustaleń jest bezpośrednio związany z sytuacją bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego. Polska i Szwecja deklarują, że chcą, by Bałtyk pozostawał obszarem pokoju i swobodnej żeglugi, a nie miejscem rosnących napięć. Wspólnie wskazują na zagrożenia związane z działaniami rosyjskiej floty cieni, prowokacjami oraz ryzykiem militarnym. To właśnie te zagrożenia mają uzasadniać zacieśnianie współpracy wojskowej i budowę nowych zdolności obronnych.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Premier

Znaczenie współpracy wzrosło także po przystąpieniu Szwecji do NATO. Strona polska ocenia, że wejście Szwecji do Sojuszu wzmocniło bezpieczeństwo całego regionu i ułatwia budowę wspólnej architektury obronnej nad Bałtykiem. W trakcie konsultacji przypomniano również, że oba państwa podobnie oceniają zagrożenia dla bezpieczeństwa Europy oraz opowiadają się za dalszym wsparciem Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji. To pokazuje, że kontrakt na okręty podwodne wpisuje się w szerszy układ polityczny i wojskowy, a nie jest odosobnioną decyzją zakupową.

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Program Orka ma otworzyć współpracę przemysłową obu państw

Przedstawiciele obu rządów zaznaczyli, że program Orka nie ma być wyłącznie jednorazowym kontraktem na dostawę uzbrojenia. Został on opisany jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. Strona polska akcentuje, że rozwój krajowego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów, dlatego nowe porozumienie ma wzmacniać również polskie zdolności produkcyjne i technologiczne. W praktyce oznacza to, że znaczenie kontraktu wykracza poza sam zakup jednostek pływających.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Premier

W tym samym kontekście zwrócono uwagę na wzajemność relacji. Polska kupuje od Szwecji okręty podwodne, natomiast Szwecja pozyskuje od Polski okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Według uczestników konsultacji pokazuje to, że współpraca nie sprowadza się do prostego modelu sprzedawca-kupujący. Oba państwa chcą budować relację opartą na równowadze i korzyściach dla własnych sektorów obronnych.

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Premier

Spotkanie miało też szeroki wymiar międzyresortowy. Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Uczestniczyli w nich ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Pokazuje to, że rozmowy obejmowały nie tylko kwestie stricte wojskowe, ale również szersze obszary współpracy państwowej, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa, gospodarki i polityki regionalnej.

Dla Polski finalizacja programu Orka oznacza zamknięcie wieloletniego etapu oczekiwania i wejście w fazę realizacji jednej z największych inwestycji morskich. Dla Szwecji to potwierdzenie roli ważnego partnera wojskowego i politycznego nad Bałtykiem. Dla regionu to sygnał, że państwa położone nad morzem chcą wspólnie odpowiadać na nowe zagrożenia, wzmacniać obecność w NATO i rozwijać przemysł obronny w oparciu o strategiczne partnerstwo.