Rok szkolny 2026/27 w cieniu pamięci. Premier w Wieluniu: nienawiść i pogarda prowadzą do zła
Wieluń – symbol wojny i lekcja dla współczesnych
Wybór miejsca na inaugurację roku szkolnego nie był przypadkowy. 1 września 1939 roku to data, która na zawsze zmieniła bieg historii Polski i świata. To właśnie w Wieluniu, nim jeszcze padły pierwsze strzały na Westerplatte, niemieckie bomby spadły na śpiące, bezbronne miasto. Atak III Rzeszy na Wieluń uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej, obok utrwalonego w świadomości zbiorowej ostrzału Westerplatte. Niemieckie naloty na miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zniszczono w 90 procentach. To właśnie w tym miejscu Premier Donald Tusk rozpoczął nowy rok szkolny w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu, podkreślając, że pamięć o tragicznych doświadczeniach wojny powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem.
W swoim wystąpieniu szef rządu zwrócił uwagę, że 1 września łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Podkreślił, że w każdej szkole w tym dniu powinno się pamiętać, iż nienawiść, pogarda, przemoc i agresja prowadzą wyłącznie do zła. Premier zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie. Najważniejsze jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest to w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć.
„1 września łączy dwa ważne doświadczenia - radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Pamięć jako moralny kompas młodego pokolenia
Premier Donald Tusk podkreślił, że pamięć o II wojnie światowej jest niezbędna, ponieważ daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały jej doświadczyć. Nie oznacza to jednak wyłącznie znajomości historii, ale refleksję o jej znaczeniu. To właśnie refleksja kształtuje moralny kompas – pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii. W dzisiejszych czasach, gdy na świecie wciąż dochodzi do konfliktów zbrojnych, a w polskich szkołach coraz częściej zdarzają się akty przemocy, również o podłożu narodowościowym, przesłanie to nabiera szczególnego znaczenia.
Szef rządu zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że to, w jaki sposób traktują swoich rówieśników, jak reagują na przemoc i na agresywną głupotę, ma wielkie znaczenie. Młode pokolenia nie są dziś narażone na dramaty i ofiary, których doświadczali ich przodkowie, ale to także od nich zależy, czy Polska pozostanie bezpieczna i wolna. Ta odpowiedzialność zaczyna się od codziennych postaw – wzajemnego szacunku, respektowania odmiennych opinii, reagowania na przemoc oraz pomocy słabszym. Premier zaznaczył, że to, w jaki sposób młodzież traktuje siebie nawzajem, buduje fundamenty wspólnoty obywatelskiej.
„Dzisiaj, 1 września, w każdej polskiej szkole powinniśmy pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą wyłącznie do zła. To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Apel o szacunek i odwagę cywilną
Premier Donald Tusk zaapelował do młodzieży, aby szanowali się nawzajem, respektowali swoje opinie, a także szanowali nauczycieli. Zachęcał do zdrowej dyskusji i kłótni, gdy czują, że mają rację, ale zawsze w duchu poszanowania drugiego człowieka. Podkreślił, że ważne jest, aby przynajmniej raz w tygodniu pomyśleć o tych, którzy potrzebują pomocy, i postarać się im pomóc. To właśnie takie codzienne wybory – powiedział – są najpiękniejszą lekcją wychowania obywatelskiego.
Wcześniej Prezes Rady Ministrów zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku w Wieluniu. Rozmawiał tam również z Panią Anielą i Panem Eugeniuszem, świadkami bombardowania miasta. Te rozmowy, jak podkreślił, są bezcenną lekcją historii, której nie zastąpi żaden podręcznik. Premier zaznaczył, że pamięć o ofiarach wojny i o jej okrucieństwach jest obowiązkiem każdego pokolenia, aby nigdy więcej nie dopuścić do podobnej tragedii.
„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Wyjątkowa inauguracja w Starogardzie Gdańskim
Podczas gdy w Wieluniu odbywały się centralne uroczystości, w Starogardzie Gdańskim również zainaugurowano nowy rok szkolny. W naszych szkołach, podobnie jak w całej Polsce, zabrzmiał pierwszy dzwonek, a uczniowie i nauczyciele wrócili do szkolnych ławek. To wyjątkowy moment, który skłania do refleksji nie tylko nad nauką, ale także nad wartościami, które powinny przyświecać całej społeczności szkolnej. W Starogardzie Gdańskim, mieście o bogatej historii, pamięć o przeszłości jest szczególnie żywa – lokalne szkoły często organizują spotkania z kombatantami, wycieczki do miejsc pamięci i lekcje historii poświęcone II wojnie światowej.
Dla mieszkańców Starogardu Gdańskiego i całego regionu przesłanie premiera jest szczególnie istotne. W naszych szkołach uczą się dzieci i młodzież o różnym pochodzeniu, a wzajemny szacunek i zrozumienie są fundamentem dobrej atmosfery i bezpieczeństwa. Warto, abyśmy wszyscy – rodzice, nauczyciele i uczniowie – wzięli sobie do serca te słowa i budowali wspólnotę opartą na empatii i odpowiedzialności. W Starogardzie Gdańskim działa wiele organizacji pozarządowych i inicjatyw społecznych, które promują tolerancję i przeciwdziałają przemocy, a szkoły coraz częściej wdrażają programy profilaktyczne i wychowawcze, które mają na celu kształtowanie postaw obywatelskich i prospołecznych.
Warto zapamiętać – najważniejsze fakty
- 1 września 1939 roku – niemieckie naloty na Wieluń pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miasta zostało zniszczone w 90 procentach.
- 1 września 2026 roku – Premier Donald Tusk zainaugurował rok szkolny 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu.
- Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał ze świadkami bombardowania – Panią Anielą i Panem Eugeniuszem.
- Tegoroczna inauguracja roku szkolnego przebiega pod hasłem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą.
- W polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również o podłożu narodowościowym – to jedno z głównych wyzwań dla nauczycieli i wychowawców.
Rozpoczynający się rok szkolny to nie tylko czas nauki, ale także okazja do budowania charakterów i postaw, które będą kształtować przyszłość naszej ojczyzny. Słowa premiera Donalda Tuska są ważnym głosem w debacie o kondycji polskiej szkoły i o tym, jakie wartości powinny być w niej pielęgnowane. To od nas wszystkich – nauczycieli, rodziców, ale przede wszystkim uczniów – zależy, czy uda się stworzyć przestrzeń, w której każdy będzie czuł się bezpiecznie i szanowany. Warto, abyśmy w tym roku szkolnym szczególnie pamiętali o tych wartościach – zarówno w Wieluniu, Starogardzie Gdańskim, jak i w każdej polskiej szkole.